İnşaat Mühendisleri 81 İlde Alanlara Çıktı: "Talebimiz Geleceğimiz, Mühendislik Formalite Değildir!

TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası üyeleri, mesleki sorunlara dikkat çekmek ve halkın güvenli yaşam hakkını savunmak amacıyla 81 ilde aynı saatte meydanlara indi. İMO Yönetim Kurulu tarafından okunan ortak açıklamada, mühendislik hizmetlerinin kamusal bir sorumluluk olmaktan çıkarılarak yalnızca bir maliyet kalemine ve evrak prosedürüne indirgendiği vurgulandı. Açıklamada, "Mühendislik bir formalite değildir, insan yaşamının güvencesidir" mesajı öne çıktı.

"Deprem Doğa Olayıdır, Yıkım Kader Değildir" Türkiye'nin bir deprem ülkesi olduğu hatırlatılan açıklamada, kapsamlı ve kamuoyuyla paylaşılmış bir yapı stoku envanterinin hâlâ bulunmaması eleştirildi. Milyonlarca yurttaşın yaşadığı binanın güvenliğinden habersiz olduğuna dikkat çekilerek, "Yaşadığımız binaların güvenli olup olmadığını öğrenmek için daha kaç deprem yaşamamız gerekiyor?" sorusu yöneltildi. Mühendislik hizmeti almamış yapılara inceleme yapılmadan hukuki statü kazandırılmasının kabul edilemez olduğu belirtilirken, güvenli bir yapıda yaşamanın temel bir insan hakkı olduğu vurgulandı.

Sektördeki Sorunlar Tek Tek Sıralandı Açıklamada, inşaat mühendislerinin hem kamu hem de özel sektörde karşı karşıya kaldığı ekonomik ve hukuki darboğaza dikkat çekildi:

• Kamu ve Özel Sektör: Kamudaki mühendislerin ek gösterge, tazminat ve emeklilik haklarında kayıp yaşadığı; özel sektörde ise düşük ücret, ödenmeyen fazla mesai, eksik SGK primi ve güvencesiz çalışmanın yaygınlaştığı ifade edildi. Emekli mühendislerin ise yetersiz aylıklarla geçim mücadelesi verdiği belirtildi.

• Yapı Denetimi ve Şantiye Şefliği: Fiyat rekabeti ve maliyet baskısı nedeniyle proje ve yapı denetim hizmetlerinin nitelik kaybettiği, denetim yapan mühendislerin baskı ve şiddete maruz kaldığı aktarıldı. Şantiye şefliğinin ise çoklu görevlendirmeler nedeniyle fiili işlevinden uzaklaştığı kaydedildi.

• Hukuki Sorumluluk ve Deprem Yargılamaları: Mevzuattaki belirsizlikler nedeniyle mühendislerin yetkileriyle orantısız sorumluluklar yüklendiği; özellikle deprem yargılamalarında binalara sonradan yapılan müdahalelerin faturasının, kusur ve nedensellik ilişkisi gözetilmeden mühendislere kesildiği vurgulandı.

İMO'nun Temel Talepleri TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası, TBMM’ye, ilgili bakanlıklara ve kamu kurumlarına seslenerek taleplerini şu başlıklar altında topladı:

1. Adil Ücret ve Güvence: Mühendislik hizmetleri için asgari ücret belirlenmesi, TMMOB'nin denetim yetkisinin yasalaşması, gerçek ücret üzerinden SGK bildirimi yapılması ve emekli aylıklarının insanca yaşam düzeyine çıkarılması.

2. Kamuda Liyakat: Kamu mühendislerinin özlük haklarının iyileştirilmesi, taşeronlaşmaya son verilmesi ve teknik kadroların liyakat esaslı güçlendirilmesi.

3. Her Şantiyeye Bir Şef: Şantiye şefliğinin tam zamanlı ve tek şantiyeyle sınırlı hale getirilmesi, proje bedellerinin oda tarafından belirlenmesi.

4. Bağımsız Yapı Denetimi: Yapı denetim ve laboratuvar hizmetlerinin müteahhitlerden mali ve idari olarak bağımsızlaştırılması, denetim mühendislerine hukuki koruma sağlanması.

5. Yapı Stoku Envanteri ve Periyodik Kontrol: Ülke genelinde yapı stoku envanterinin çıkarılması, binaların kullanım ömrü boyunca periyodik olarak denetlenmesi ve Yapı Kayıt Belgesi durumunun tapuda görünür kılınması.

6. Yetkin Mühendislik ve Adil Yargılama: Yetkin Mühendislik sisteminin yasalaşması, deprem yargılamaları için teknik ihtisas mahkemelerinin ve bilimsel bilirkişilik sisteminin kurulması.

7. Eğitimde Nitelik ve Eşitlik: Mühendislik eğitiminin ülke ihtiyaçlarına göre planlanması ve kadın mühendislere yönelik istihdam ve ücret ayrımcılığının son bulması.

"Ayrıcalık Değil, Emeğimizin Karşılığını İstiyoruz" "Talebimiz Geleceğimiz" kampanyası kapsamında sorunları TBMM ve karar vericilere ilettiklerini hatırlatan İMO Yönetim Kurulu, açıklamayı şu sözlerle tamamladı: "Biz ayrıcalık istemiyoruz! Emeğimizin karşılığını, mesleğimizin saygınlığını, yetkilerimizle uyumlu sorumlulukları ve halkımız için güvenli bir gelecek istiyoruz. 12 Kasım mücadelemizin sonu değil, ortak mücadelemizde yeni bir adımdır."